Cân Gia Lai

Góc kỹ thuật · Nghiệm thu trạm cân

Trạm cân lắp xong, nhà thầu bấm vài lượt, màn hình ra số đẹp và nói: “Xong rồi, ký nhận đi.” Nhưng số hiện đẹp lúc nghiệm thu chưa chắc là một trạm cân tốt — và nhận bàn giao ẩu là bạn ôm trọn rủi ro về sau.

Bài này liệt kê những phép kiểm bạn nên yêu cầu trước khi ký. Không cần giỏi kỹ thuật — chỉ cần biết đòi đúng thứ. Vài giờ nghiệm thu kỹ đổi lấy nhiều năm trạm cân chạy yên.

1. Đã “nhồi cân” trước khi hiệu chuẩn chưa?

Cầu cân vừa lắp xong là một kết cấu chưa ổn định — các gối đỡ chưa ngồi hẳn vào chỗ, chân đế chưa ăn đều xuống móng. Mọi phép đo lúc này là đo một trạng thái sắp thay đổi.

Vì vậy trước khi hiệu chuẩn, phải cho xe có tải chạy nhồi lên cầu cân vài lượt, dừng ở các vị trí khác nhau, để trọng lượng thật ép các khớp cơ khí bám khít vào nhau. Thường dùng xe trên 10 tấn cho bước này.

Nhồi cân không phải thủ tục hình thức. Và mỗi lần đội thi công động vào cơ khí sau đó — kê lại chân đế, siết lại bulông — thì phải nhồi lại rồi mới đo tiếp. Nếu thấy họ chỉnh cơ khí xong hiệu chuẩn ngay, đó là dấu hiệu làm tắt.

2. Hiệu chuẩn bằng tải đủ nặng không?

Hiệu chuẩn là bước đặt tải chuẩn lên rồi nhập đúng khối lượng để đầu cân “học”. Tải chuẩn phải là tải đã biết chính xác — quả cân chuẩn hoặc xe đã kiểm định — và quan trọng không kém: phải đủ nặng.

Ví dụ cầu cân 60 tấn: tải chuẩn nên khoảng 30–50 tấn. Hãy hỏi nhà thầu họ hiệu chuẩn bằng tải bao nhiêu — nếu chỉ vài tấn cho cầu cân 60 tấn, con số sẽ đúng ở tải nhẹ nhưng lệch dần khi xe nặng, đúng lúc bạn cần chính xác nhất.

3. Năm phép kiểm sau hiệu chuẩn

Hiệu chuẩn xong chưa phải là xong. Năm phép dưới đây mới cho biết hệ thống có thật sự làm việc được không — mỗi phép soi một tật khác nhau:

Chú ý phép hồi Zero: số không về 0 sau khi bỏ tải là một triệu chứng, không phải chuyện nhỏ. Nếu thấy nhà thầu bấm nút về 0 cho nhanh mỗi lần, hãy hỏi vì sao nó không tự về — thường là ma sát hoặc bulông chặn tì, những lỗi cơ khí sẽ nặng thêm theo thời gian.

4. Bốn phép nghiệm thu nên đòi thêm

Phần lớn trạm cân được bàn giao ngay sau khi hiệu chuẩn. Bốn phép dưới tốn thêm vài giờ, và bắt đúng những sự cố hay xuất hiện trong tháng đầu vận hành:

1. Siết lại toàn bộ bulông sau hiệu chuẩn. Sau khi cầu cân chịu tải thật vài lượt, các mối ghép “ngồi” lại — cần siết kiểm lần nữa. Đây là mục đứng đầu danh sách bỏ sót.
2. Thử mất điện. Ngắt nguồn rồi cấp lại. Kiểm: không mất tham số hiệu chuẩn, không mất cấu hình. Phép này mất hai phút và bắt lỗi quên lưu cấu hình — lỗi sẽ xuất hiện vài tuần sau khi đội thi công đã rút, và bạn sẽ tưởng trạm cân hỏng.
3. Chạy thử tải liên tục. Cho hệ thống hoạt động một lúc, theo dõi độ ổn định của số ở các mốc 30–60–120 phút. Soi ra những thứ chỉ lộ khi thiết bị nóng lên.
4. Kiểm các đường truyền thông ra ngoài. Nếu nối máy tính, máy in, bảng LED, phần mềm quản lý — kiểm gửi/nhận dữ liệu ổn định. Nhân tiện hỏi luôn: các đường đó đã có cắt sét chưa?

5. Hồ sơ bàn giao — thứ quyết định chi phí về sau

Phần lớn thời gian sửa một trạm cân là thời gian đoán. Bộ hồ sơ đầy đủ cắt phần đoán đó đi. Hãy yêu cầu nhà thầu bàn giao kèm:

6. Bảy lỗi hay bị bỏ sót khi nghiệm thu